Back

★ Убакыт

                                               

Убакыт

Убакыт – Бул философия жана физика илимдеринин негизги түшүнүктөрү. Убакыт- материянын ошондой эле убакыт мейкиндигинин координаттарынын бири дүйнө сызыгынын физикалык катмарына чейин созулат. Убакыт бири-бирин алмаштырып турган объектилерди координациялоо формасы. Асман катмарларынын жолунун бөлүгү менен өлчөнгөн объективдүү убакытты баамдоого негизделген, субъективдүү убакыттан айырмалоо керек. Убакыт кайталанбайт: бардык процесстер, жаратылыштын кубулуштары бир абалда бир жолу гана болот. Убакыттын 3 аспекти бар: Окуялардын айкалыштары убактылуу жерде. Иш жүзүндө бул болуп жаткан убакыт ...

                                               

Жайкы убакыт

Жайкы убакыт - саат жебесин бир саат алдыга жылдыруу менен түшүндүрөт. Жайкы убакытка негизи жазында өткөрүшөт кышкы убакыттан 1 саат алдыга. Ал эми күзүндө кайра ордуна келтиришет. Көпчүлүк жайкы убакытка өтүүчү өлкөлөрдө жайкы убакытка өтүү ишембиден жекшембиге караган түнү өткөрүлөт. Жайкы убакыт көптөгөн өлкөлөрдө күндүн жарык мезгилин жана жарыктандыруу үчүн кеткен электр кубатын рационалдуу колдонуу үчүн өтүшөт. Ал эми жайкы убакты сындагандар жайкы убакыттын адамдарга терс таасирин тийгизет жана ал убакытка өтүүдө үнөмдөө болгондугу далилдене элек деп айтышат. Жайкы убакытка дүйнөнү ...

                                               

Убакыт аралыгы

Убакыт аралыгынын эки негизги түшүнүктөрү бар: Географиялык убакыт аралыгы - жердин бетинин туурасы 15°ка туура келген шарттуу тилкеси ортолук меридианга караганда ± 7.5°ка. Гринвич меридианы - убакыт аралыгынын орточо нөлдүк меридианы болуп эсептелинет. Административдик убакыт аралыгы - атайын бир мыйзамдарга ылайык белгилүү бир убакыт бекитилген жер бетинин аймактары. Бул түшүнүккө дагы датанын дал келиши деген түшүнүк да кирет. Мында, эгер, UTC−10:00 жана UTC+14:00 убакыт аралыктары аларда күндүн бирдей убактысы болгондугуна карабай ар кандай деп эсептелинет. Убакыт аралыктарынын түзүлү ...

                                               

Бош убакыт

Бош убакыт адамдагы эң зарыл, керектүү иштерине кеткен убакытты чыгарып салгандан кийин калган, иш күнүнөн сырткары мезгил. Бош убакыттын чеги адамдардын тиричилик ишмердигиндеги жалпы убакыттын ичине кирген иш күнү кошумча эмгектенгенин кошкондо менен жумуштан сырткаркы мезгилинин анын ичине зарыл иштер менен колу бошобогон мезгил да киргизилет ортосундагы айырма аркылуу аныкталат. Азыркы коомдо Бош убакыт маселеси өзүнүн татаалдыгы менен айырмаланат, тигил же бул коомго мүнөздүү көрүнүштөрдү чагылдырып, ар-түрдүү, кээде карама-каршы мазмунга жык толгон. Социалдык-тарыхый категория катары ...

                                               

Бүткүл дүйнөлүк айкалыштырылган убакыт

Бүткүл дүйнөлүк айкалыштырылган убакыт - сааттарды жана убакытты жөнгө салуу үчүн атайын стандарт. Атомдук убакыттан бүтүн секундга жана дүйнөлүк UT1 убактысынан бөлчөк секундга айырмаланат. UTC аббревиатурасынын кыскартылган сөздүн чечмелениши так чечмелениши жок. 1970-жылы кыскартуу түзүү талап кылынганда, Эл аралык элетрдик байланыш кеңеши англисче CUT = Coordinated Universal Time же французча TUC = Temps Universel Coordonné бул ролго туура келбейт деп эсептеп, нейтралдуу вариант кылып, UTC деп атаган. UTC системасы эскирген Гринвич ортоктук убакыттын GMT ордуна киргизилген. Себеби, GMT ...

                                               

Жергиликтүү убакыт

Жергиликтүү убакыт – Жер шарынын белгилүү бир оруну үчүн аныкталган убакыт. Ал жылдыз убакыты, чыныгы күн убакыты, орточо күн убакыты болуп айырмаланат. Жергиликтүү убакыт ошол жердин географиялык узундугуна байланыштуу жана меридиандын бардык чекиттеринде бирдей болот. Эки башка жердин жергиликтүү убакытынын айырмасы ошол жердеги меридиандардын айырмасы менен өлчөнөт. Жергиликтүү убакыт ошол жердеги астрологиялык байкоолордун негизинде аныкталат. Жергиликтүү убакыт мурда тиричиликте кеңири колдонулса, 19-кылымдан баштап көпчүлүк өлкөлөрдө алкак убактысы менен алмаштырыла баштаган.

                                               

Социалдык убакыт

Социалдык убакыт – социалдык убакытты адамдардын бири-бирин алмаштырган ишмердүү-лүктөрүн мүнөздөө үчүн колдонуучу категория. Социалдык убакыт социалдык формалардын калыбынын туруктуулугун белгилейт. Социалдык убакыт социалдык болмушту рухий-теориялык деңгээлде сүрөттөйт жана социалдык процесстердин үзгүлтүксүздүгүн, байланышын, уюшуусунун шарты катары эсептелет. Коомдун традициялык формаларында социалдык болмуштун мейкиндик мүнөздөмөлөрү убакыттын ченемин өзүнө көз каранды кылып, аныктап турган. Жаңы Мезгилде, өндүрүштүк коомдун түзүлүшү менен, убакыт адамдардын жана буюмдардын социалдык ...

                                               

UTC+2

Түндүк Уэле. Санкуру. Орусия Калининградда. Конго Демократиялык Республикасы. Мозамбик. Малави. Касаи. Лесото. Свазиленд. Түндүк Киву. Танганьика. Ломами. Түндүк Катанга. ТАР. Зимбабве. Түндүк Ломали. Чыгыш Касаи. Түштүк Киву. Замбия. Түштүк Уэле. Руанда. Лулуа. Маниема. Ботсвана. Бурунди. Итури. Чопо. Луалаба. Ливия.

                                               

Убакыт (география)

Убакыт - материянын жашоо формасы, убакыт аралык-тарын кабыл алынган негизги бирдиктер менен салыштырып, убакытты эсептөө ыкмалары, ал бирдиктер ар кандай табигый жана жасалма мезгилдик процесстерге бөлүнөт: Жердин Күндүн тегерене жана өз огунда айланышы, маятниктин термелиши, кварцтуу тактанын термелиши ж. б. Жердин айланышы жылдыз убакыты жана күн убакыты менен аныкталат. Убакытты эсептөөнүн чаканыраак бирдиги үчүн ай фазаларынын өзгөрүү цикли алынып, ай убактысы деп аталат. Жердин өз огунда айлануусунан жарык менен караңгынын алмашуу цикли сутканы түзөт. Сутка 24 саатка бөлүнгөн. Практи ...

                                               

Убакыт теңдемеси

Убакыт теңдемеси – орточо Күн убактысы менен чыныгы Күн убактысынын айырмасы аталат. Ал η = Тm – TΘ туюнтмасына барабар. Мында Tm – орточо Күн убактысы, TΘ − чыныгы Күн убактысы, η − убакыт теңдемесинин белгилениши. Убакыт теңдемеси Күндүн дискасынын фиктивдүү чекитинин саат бурчу менен Күндүн борборунун саат бурчунун айырмасына да барабар болот. Анда η = tm – tΘ формуласы менен жазылат. Убакыт теңдемесинин мааниси бир жылдын ичинде 15-апрель, 14-июнь, 1-сент. жана 24-дек. нөлгө барабар болуп, 4 жолу кайра жогорулайт. Анын ичинде 11-февр. +14 минута жана 2-нояб. η=−16 эң чоң маанини ээлейт.

                                               

Саясий убакыт

Саясий убакыт - саясий субъекттин ишмердүүлүгүнүн интенсивдүүлүгүнүн чеги, ал окуялардын жыштыгы менен өлчөнөт, өзүнүн окуяларынын мазмундуулугуна жараша ылдамдап же жайлап турушу мүмкүн. Саясий убакыт - реалдуулук, болуп жаткан, бирок өзүнүн турмуштук макамы боюнча физикалык убакыт менен дал келбейт. Мисал катары - качан саясий турмуштун белгилүү бир жерлерде, көбүнчө борбор шаарларда дароо күчөшү, саясий окуялардын санынын көбөйүшү, социалдык жана психикалык чыцалуулардын даражасынын жогорулашы, көп сандаган жана тез саясий өзгөрүүлер, ал эми башка аймактарда Саясий убакыт такыр башка уб ...

                                               

Астрономиялык саат

Астрономиялык саат – өтө жогорку тактыктагы саат, термелүү маятниги убакыттын бир калыптагы шкаласын берет. 1657-ж. Х. Гюйгенс жогорку тактыктагы астрономиялык сааттын системасын биринчи түзгөн. Сааттын маятнигинин термелүү мезгили маятниктин узундугуна жана анын аймагындагы абанын тыгыздыгына көзкаранды болгондуктан, маятниктин өзөгү өз ара туташтырылган бир нече бөлүмдөн жасалат. Температуранын жогорулашы менен маятниктин бир бөлүгү кысылат, жалпысынан маятниктин узундугу өзгөрбөйт. Маятникке атмосфералык басым таасир тийгизбес үчүн абанын басымын азайтып, жел кирбегендей чаптап бекитиле ...

                                               

Кварц сааты

Кварц сааты – сааттын жүрүшү кварц генераторунун термелүүсү менен аныкталып, убакытты так эсептөөчү курал. Убакытты эсептөөнүн тактыгы кварц генераторунун термелүү жыштыгынын туруктуулугуна жана анын сапаттуулугуна көзкаранды. Кварц сааттарда генератордон башка термелүү жыштыгын өзгөрткүч, синхрондуу кыймылдаткыч жана так убакыттын сигналын берүүчү тиймектүү түзүлүштөр бар. Кичине өлчөмдөгү батарея менен иштейт, циферблаттын милдетин суюк кристалл аткарат. Кол кварц саатынын кээ бир моделинде секундомери, ойготкучу жана календары бар. Кварц саатынын жардамы менен убакыттын интервалын 10 – ...

                                               

Күн чыгыш

Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9.

                                               

Күндүн убакты-саатка бөлүнүшү

Күндүн убакты-саатка бөлүнүшү Сопу садык -түн жарымынан ооп, жылдыз суюла баштаган кез. Таң атаар маал - жарыктын белгиси келе баштаган кез. Акшам саар - жарык түшүп, бирок күн шооласы көрүнө элек кез Шашке - күн аркан бою көтөрүлгөн кез же 10-30. Улуу шашке - саат 11-30га туура келет. Жалган түш - саат 12, 12-30га туура келет. Чак түш - күн так төбөгө келген кез же саат 13-00, 13-30. Түш ооган маал - күн оң капталга оогон кез же саат 14-00, 14-30. Бешим - күн батарга аркан бою калган кез же саат 16-30, 15-00. Дигер - күн тегиз баткан кез. Куптан - көз байланган чак. Түн - жандуунун баары ...

                                               

Күндүн узун-кыскалыгы

Күндүн узун-кыскалыгы - Күн чыккандан батканга чейинки мезгил, ал убакытта Күн горизонттун үстүндө болот. Күндүн узактыгы жердин географиялык кеңдигине жана Күн орбитасынын экватордук тегиздикке жантайышына жараша болот. Жердин экваторунда күндүн узактыгы жыл мезгили боюнча дайыма туруктуу болуп, 12 саатка барабар. Күндүн жантаюусу оң болгондо жазында, жайында, Түндүк жарым шарда күндүн узактыгы 12 сааттан көп, ал эми Күндүн жантаюусу терс болгондо күзүндө, кышында 12 сааттан аз болот. Жердин уюлдарында күндүн узактыгы түндүн узактыгына барабар, Күндүн жайкы токтолушунда 22-июнь күн өтө уз ...

                                               

Москва убакыты

Москва убакыты - Москва шаары жайгашкан экинчи саат алкагынын декрет убакыты. СССР ЭКСтин 1930-ж. 16-июлдагы токтомуна ылайык саат жебеси 1 с алдыга жылдырылган. Москва убакыты башкача айтканда декрет убакыты бүткүл дүйнөлүк убакыттан 3 с алдыда жүрөт. СССР­дин бардык аймагында поезд, само­лёт жана кемелердин, телеграммаларды кабыл алуу, беруу убакыттары Москва убакыты боюнча белгиленет.

                                               

Саат

Саат – убакытты эсептөөчү курал. Сааттын иштеши турактуу мезгилдүү процесстер: Жердин айланышы Күн сааты, маятниктин механикалык жана электр-магнит сааты, кварц пластинкасынын кварц сааты, камертондун камертон сааты термелүүсү, атомдун бир энергия абалынан экинчи абалга өтүшү кварц сааты пайдаланылат. Саатта убакытты эсептөө пайдаланылуучу процесстин мис., маятниктин термелүүсү мезгилдүү санын өлчөөгө келтирилет. Саат турмуш-тиричиликте колдонулуучу жана атайын арналыштагы саатка бөлүнөт. Өтө эле так сааттарга камертондуу каталыгы ±0.1 сек, кварцтуу 10-7сек, атомдук 10-9 сек сааттар кирет. ...

                                               

Секунда

Секунда – 1) Бирдиктердин эл аралык системасындагы убакыт бирдиги. Белгилениши сек. - Секунда цезий-133 атомунун негизги абалдагы эки эң жука деңгээлдеринин ортосундагы өтүшкө дал келүүчү 9 192 631 770 нурлануу мезгилине барабар убакыт. 2) Жылдыз Секундасы 1 / 86400 орточо жылдыз суткасына же 0.997 269 566 секта барабар. 3) Бурчтук Секунда тегиздиктеги бурчтардын бирдиги. Белгилениши - ", 1"=1 / 3600градус же 1 / 60 мин.

                                               

Секундомер

Секундомер - убакытты саат, минута, секунда жана секунданын үлүштөрү менен өлчөй турган прибор. 19-кылымдын аягындагы биринчи Секундомерде секунда жебеси гана болуп, убакыт секунда менен гана өлчөнгөндүктөн ал Секундомер деп аталып калган.

                                               

Сутка

Сутка – Жердин өз огунда бир айланып чыгуусу менен байланыштырылган убакыттын табигый бирдиги. Байыркы доордо Сутка күн жана түнгө бөлүнгөн. Кийинчерээк Сутка 24 барабар бөлүккө бө-лүнүп, анын бирөө саатты түшүндүрүп, андан минута, секунда ж. б. майда үлүштөрү түшүндүрүлөт.

                                               

Тогоол

Тогоол - Үркөр менен Айдын бири-бирине маңдайлашкан маалы, маңдай-тескей абалы. Кыргыздар ушул учурдан баштап ай эсебин алышкан. Ай менен Үркөр ар бир айда Ай эсеби боюнча бир жолу тогошот. Жылдыз айынын узактыгы 27.32 суткага, ал эми синода айыныкы, б. а. жаңырган айлардын аралыгындагы убакыт 29.53 суткага барабар. Ошого байланыштуу Ай менен Күндүн тогошуусу ар бир ай эсеби боюнча айда түрдүү күндөргө туура келет, башкача айтканда мурдагыдан 2.21 сутка эрте кездешет. Мис., өткөн айда 9-күнү тогошсо, кийинки айда 7-күнү кездешет. Ошого байланыштуу кыргыздар тогуз тогоол, жети тогоол, беш т ...

                                               

Түн

Түн - сутканын караңгы бөлүгү, б. а. кечки күүгүмдөн таңга чейинки маал. Түндүн узактыгы географиялык кеңдикке жана жыл мезгилине жараша болот. Түндүк жарым шардын жогорку кеңдиктеринде жайкы саратан учурунда кечки иңир менен таң шооласы дал келип буурул түндү пайда кылат. Ушундай эле кубулуш Түштүк жарым шарда кышкы чилдеде байкалат.

                                               

Хронометр

Хронометр - сыноочу лабораториянын аттестатына ээ, өтө так жүрүүчү жана алып жүрмө саат. Хронометрдин конструкциясында чөйрөнүн температурасынын өзгөрүшүнүн таасирин азайтуучу жана жүргүзгүч пружинанын күчүн бир калыпта кармап турма жөндөгүч түзүлүштөр бар. Хронометр убакытты, мисалы, баштапкы меридиандын убакытын сактоого арналган. Бул убакыт навигацияда, геодезияда жана географиялык узундукту аныктоодо керек. Алгачкы деңиз Хронометри 16-17-к. навигация жана деңизде сүзүүнүн өнүгүшүнө байланыштуу пайда болгон. Биринчилерден болуп М. В. Ломоносов маятниктүү Хронометрди деңиз шарты үчүн жар ...

                                     

★ Убакыт

  • Убакыт Время Бул философия жана физика илимдеринин негизги түшүнүктөрү. Убакыт - материянын адам аң сезминен көз каранды болбогон реалдуулук ошондой
  • Жайкы убакыт - саат жебесин бир саат алдыга жылдыруу менен түшүндүрөт. Жайкы убакытка негизи жазында өткөрүшөт кышкы убакыттан 1 саат алдыга Ал эми
  • Убакыт аралыгынын эки негизги түшүнүктөрү бар: Географиялык убакыт аралыгы - жердин бетинин туурасы 15 ка туура келген шарттуу тилкеси ортолук меридианга
  • Бош убакыт адамдагы жамаат, коомдогу эң зарыл, керектүү иштерине кеткен убакытты чыгарып салгандан кийин калган, иш күнүнөн сырткары мезгил күн, жума
  • Артур Конан Дойльго тиешелүү алтымышка жакын чыгармалар бар. Бул тизме убакыт жана жай, кайсы жерде жана качан болгондугу тууралуу маалыматтарды камтыйт
  • Бүткүл дүйнөлүк айкалыштырылган убакыт англ. Coordinated Universal Time, фр. Temps Universel Coordonné UTC - сааттарды жана убакытты жөнгө салуу үчүн
  • Жергиликтүү убакыт Жер шарынын белгилүү бир оруну аймагы үчүн аныкталган убакыт Ал жылдыз убакыты астрометрияда чыныгы күн убакыты, орточо күн
  • Социалдык убакыт социалдык убакытты адамдардын бири - бирин алмаштырган ишмердүү - лүктөрүн мүнөздөө үчүн колдонуучу категория. Социалдык убакыт социалдык
  • кышкысын - чыгыш европалык убакыт жайкысын - борбордук европалык убактысы - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Орусия Калининградда
  • Убакыт география - материянын мейкиндик менен катар жашоо формасы убакыт аралык - тарын кабыл алынган негизги бирдиктер менен салыштырып, убакытты
  • UTC 5 - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Канада Гаити Кайман Аралдары Улуу Британия Жамайка Панама Колумбия Эквадор
  • Саясий убакыт - саясий субъекттин ишмердүүлүгүнүн интенсивдүүлүгүнүн чеги, ал окуялардын жыштыгы менен өлчөнөт, өзүнүн окуяларынын мазмундуулугуна жараша
                                     
  • UTC 6 - Түштүк жана Орто Азиянын бир катар өлкөлөрүндө колдонулуучу убакыт аралыгы: Казакстан Орусия Кытай Кыргызстан Бангладеш Бутан Инд океанындагы
  • жана убакыт - материянын жашоосунун негизги формалары. Мейкиндик жана убакыт материясыз оз алдынча жашай албайт. Философторду Мейкиндик жана убакыт реалдуу
  • Жыл - Жердин Күндү бир жолу толук айланып чыккан мезгилине кеткен убакыт 365 сутка 6 саат Календарь жылы жөнөкөй жыл үчүн 365 сутка жана узак жыл үчүн
  • Геологиялык убакыт - геологиялык ярустун белгилүү бир бөлүгүнүн же жергиликтүү стратиграфиялык шкаланын свита, пачка, горизонт сыяктуу бөлүктөрүнүн тоо
  • Европа убактысы MSK - 2 - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Алжир Ангола Бенин Габон КДР Конго Демократиялык Республикасынын
  • Бүткүл дүйнөлүк убакыт эл аралык убакыт баштапкы меридиандагы 0 орточо күн убакыты. Меридиандын башталышы үчүн шарттуу түрдө Гринвич Улуу Британия
  • Чыгыш Кариб убактысы - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Канада Доминика Республикасы Пуэрто - Рико АКШ Виргин Аралдары
  • 1 - миң жылдык - биздин замандын 1 - жылынын 1 - январынан баштап 1000 - жылдын 31 - декабрына чейин созулган убакыт аралыгы.
  • колдонулуп келген убакыт аралыгы, Сандрингемдик убакыт деген аталыш менен да белгилүү англ. Sandringham time 1936 - жылдан тартып бул убакыт аралыгын колдонбой
  • Дүйнөлүк убакыт Жер шарынын меридианынын башталышына туура келген орточо Күн убактысы. Меридиандын башталышы үчүн Гринвич обсерваториясы Лондонго жакын
                                     
  • XXI кылым - григориан календары боюнча 2001 - жылдын 1 - январынан 2100 - жылдын 31 - декабрына чейинки убакыт аралыгы.
  • UTC 4: 30 - Афганистанда жыл бою жана Иранда жайкы убакыт катары колдонулуучу убакыт аралыгы. Ооганстан Иран
  • Мейкиндик убакыт метрикасы - үч өлчөмдүү мейкиндикти жана убакытты бириктирүүчү төрт өлчөмдүү мейкиндик - убакыттын касиетин аныктаган салыштырмалуулук теориясындагы
  • колдонулган жана кайрадан 2007 - жылы киргизилген убакыт бирдиги. Буга чейин Венесуэлада UTC 4 убакыт алкагы колдонулган, же болбосо VST Venezuelan Standard
  • менен аныкталат, бул он жыл ичиндеги болгон окуяларды чагылдыруучу мөөнөт, убакыт Бир кылым - 10 онжылдыктан түзүлөт. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору
  • UTC 5 - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Орусия Казакстан Өзбекстан Түркмөнстан Тажикстан Пакистан Мальдив аралдары
  • кылым - Григориан календары боюнча 2101 - жылдын 1 - январынан 2200 - жылдын 31 - декабрына чейинки убакыт аралыгы. Жер планетасынын калкы 11 миллиард болушу.
  • UTC 3 - төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы: Орусия 2014 - жылдын 24 - октябрынан кийин Беларусия 2011 - жылдын 30 - октябрынан
                                               

Шерлок Холмс тууралуу чыгармалардагы убакыт жана жайлардын тизмеси

"Шерлок Холмс" катышкан Артур Конан Дойльго тиешелүү алтымышка жакын чыгармалар бар. Бул тизме убакыт жана жай, кайсы жерде жана качан болгондугу тууралуу маалыматтарды камтыйт. Окуялардын жарымынан көбү Лондондо болгон.

Users also searched:

убакыт,

...

Encyclopedic dictionary

Translation
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →