Back

★ Кызыл кыргыз тарыхы

                                               

Кыргыз тайганы

Кыргыз тайганы - аңчылыкта пайдаланылуучу ит тукуму. Тайган Борбордук Азиядагы жергиликтүү иттердин эң байыркы тукуму, жытчыл, жойчул, көрөгөч жана күлүк келет. Кыргызстандын аймагында тайгандарды байыртадан эле кармап келишкен. Кыргыздардын ата-бабалары сүрөттөгөндөй ыргыз тайганы кызыл көздүү, куйругунун учу чагарак, өңү куу, сур, көк ж. б. Ошондой эле кылыч сындуу, оңой бүгүлгөн куйруктуу тайгандар да бар. Дөбөтүнүн бийиктиги 60 - 70 см, канчыгы 55 - 65 см. Кыргыз тайганы аркар, тоо эчки, элик, карышкыр, түлкү, коён ж. б. аңга агытылган. Элдик аңыз кептерде аюуга, жолборско кол салган т ...

                                               

Түлкү баатыр

Кыргыздын сарыбагыш уруусунан чыккан баатыр. Манап бийдин чөбөрөсү. Түлкү баатырдын баяны "Жаңыл Мырза" менен байланыштуу. Түлкү баатыр башында саруу уруусунан Деркен деген кызга үйлөнгөн. Бирок, Деркен келин менен Түлкүнүн энесинин жылдызы күйүшпөй, Түлкү ажырашууга аргасыз болот. Түлкү баатыр Жаңыл Мырзанын кабарын угуп, үйлөнмөк болуп агасы Үчүкө баатырды ж. б. досторун алып барат. Барышса Жаңыл Мырза жок болгондуктан, тийгишип сынамака жылкысын тийип келип эс алып отурган жеринен Жаңыл Мырзанын колунан каза болушат. Б. Солтоноев. Кызыл Кыргыз тарыхы 1т.

                                               

Кудаян Cарысейит уулу

Кудаян Сарысейит уулу, Кудаян хан – 17-к-дын 70–80-жылдарында кыргыздарды башкарган хан. Сарыбагыш уруусунан чыккан Манап бийдин тукуму. Сарысейиттен Үчүкө, Түлкү, Кудаян, Эрдене деген 4 бала болгон. Адегенде кыргызды Үчүкө, Түлкү бийлеп, алар Жаңыл мырза колдуу болуп өлгөн. Кээ бир санжырада Үчүкө, Түлкү өлгөндө Кудаяндын 10–12 жашар бала экени айтылат. К. башкарган мезгил оор заманга туш келген. Калмактардын кысымына туруштук бере албаган кыргыздар катуу кыргынга учурап, Ферганага сүрүлүшүнө байланыштуу "казак кайың саап, кыргыз Ысар-Көлөпкө киргенде", "ак таман чуурунду болгондо" деген ...

                                               

Улуттук компьютердик гимназия

Профессор А. Молдокулов атындагы Улуттук компьютердик гимназия Бишкек шаары боюнча жалгыз улуттук мектеп. Революцияга чейинки Кыргызстандын территориясында 107 мектеп болгон, ал мектептерде 7 миӊден ашык окуучулар окушкан. Ал эми 1925-1926-окуу жылында мектептердин саны 484тү түзүп, анда 35 миӊ окуучу окуган. Республикада улуттук мектептердин алгачкыларынан болуп 1926-жылы сентябрь айында Фрунзе шаарында кыргыз башталгыч мектеби бар болгону 67 окуучу жана 6 педагог болгон. Бул башталгыч мектептин биринчи директору Б. Койчуманов, ал эми мугалимдери К. Каримов, Д. Көкүмөв, А. Ровнягина, О. Ж ...

                                               

Каниметов Абдылда

КАНИМЕТОВ Абдылда Каниметович – айылы – 28. 11. 1999, Бишкек) – тарых илимдеринин доктору, профессор. 1950-ж. Москва мамлекеттик университетин бүтүрүп, 1950–55-ж. Кыргыз Улуттук Илимдер Академиясынын Тарых институтунда илимий кызматкер, 1955–59-ж. Кыргызстан КП БКнын алдындагы партиялык мектепте окутуучу, кафедра башчы, директордун орун басары, 1959–61-ж. Кыргызстан КП БКнын мектеп жана жогорку окуу жай бөлүмүнүн башчысы. 1961–62-ж. Кыргыз ССР Министрлер Советине караштуу жогорку жана атайы орто билим берүү боюнча комитеттин төрагасы. 1962–77-ж. Кыргыз ССРнин элге билим берүү министри. 197 ...

Кызыл кыргыз тарыхы
                                     

★ Кызыл кыргыз тарыхы

"Кызыл кыргыз тарыхы" – белгилүү тарыхчы жана адабиятчы Б. Солтоноевдин 2 китептен турган эмгеги. Араб тамгасы менен жазылган. 1895 ж. жазылып баштап 1934 ж. аяктаган. Бул эмгектин жазылышына китеп саткан дүкөнчүнүн "кыргызга тарыхтын кереги жок" деген сөзү болгонундугун автор өзү эскерген.

"Кызыл кыргыз тарыхы" алгачкылардан болуп кыргыз тарыхын кенен камтып, кыргыз автору тарабынан жазылган кыргыз тилиндеги эмгек болуп эсептелет. Анда биринчи жолу кыргыздарга тиешелүү маалыматтарга илимий талдоо жүргүзүлүп, жыйынтыктар чыгарылган. Бирок Кеңеш бийлигинин жүргүзгөн тап күрөшү саясатынын кысмагынынан улам автор кыргыз элинин тарыхындагы кээ бир орчундуу окуяларга терс баа берип, белгилүү адамдарды кан соргуч феодал катары сыпаттап, алардын тарыхтагы ролун төмөндөтүүгө аргасыз болгон. Алгач К. К. т. 1-жолу 1993-ж. жарык көргөн ж-а 2003-ж. толукталып, "Кыргыз тарыхы" деген ат м-н кайрадан 1 китеп болуп басылып чыккан. Кээ бир кемчиликтерине карабай, кыргыз тарыхын окуп, үйрөнүүдө К. К. т. өтө маанилүү булактардын бири болуп саналат.

Кызыл кыргыз тарыхы биринчи жолу "Ала-Тоо" журналында, К. Жусуповдун редакциясы алдында кирил тамгасында сандан санга чыгарылып турган. 1993 ж. "Учкун" басмаканасынан өз алдынча китеп болуп чыккан. 2003 ж. толукталып "Кыргыз тарыхы" деген ат менен кайрадан 1 китеп болуп басылып чыккан. Кээ бир кемчиликтерине карабай, кыргыз тарыхын окуп, үйрөнүүдө өтө маанилүү булактардын бири болуп саналат.

Эмгектин биринчи китебинде кыргыздардын тарыхка белгилүү болушунан тартып Ормон хандын тушундагы окуяларга чейинки тарыхы камтылган. Анда ошол учурда белгилүү окумуштуу-изилдөөчүлөр В. Бартольд, В. Радлов, Н. Бичурин Ианкиф, Н. Аристов, Абу-л-Гази хан, К. Халид ж. б. Туманскийдин кол жазмасы Худуд ал-алам мин ал-Машрик ила-л-Магриб сыяктуу эмгектерди колдонуп, байыртадан берки кыргыздын турмушу, адат-салты, дини менен кошо хунн, динлин, усун, түрк, карлук, караханид, кара кытай, ж. б. уруулардын тарыхтагы орду, кыргыздын эл болушу, 14–16-кылымдардагы кыргыздар, Тагай бийдин тарыхы, оң-солдун таралышы, кыргыздардын ичиндеги кээ бир уруулар, Манап бийдин тарыхы, Енисей кыргыздары, кытай кыргызы, Жаңыл мырза, Эсенкул сыяктуу кыргыз баатырлары жөнүндө, калмак чабуулу, Анжиянга сүрүлгөн кыргыздардын өз жерине келип орношу, кыргыз-казак жана кыргыз урууларынын ич ара мамилелери, Кокон хандыгынын тушундагы кыргыз тарыхы изилденген.

2-китеби 1845-1847-жылдары Кенесары хандын кыргызга жасаган чабуулу менен башталып, сарыбагыш менен бугулардын чабышы, кыргыздардын Россияга карашы, 1916-жылкы көтөрүлүш ж. б. маалымат берилип, кыргыз адабияты, "Манас" эпосу, кээ бир манасчылар тууралуу кыскача материалдарды камтыйт.

                                     
  • Кызыл Кыргыз тарыхы - кыргыз тарыхчысы жана адабиятчысы Б. Солтоноевдин 2 китептен турган эмгеги. Араб графикасы менен жазылган. 1895 - ж. жаза баштап
  • Кызыл - Сеңыр кырг. Кызыл - Сеңыр - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кызыл - Туу айыл округу составына кирет. Калкы - 2 835
  • Кызыл - Алма кырг. Кызыл - Алма - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кызыл - Туу айыл округу составына кирет. Калкы - 399 киши
  • Кызыл - Суу Кыргыз автоном облусу кыт. жең. 克孜勒苏柯尔克孜自治州, пиньинь: Kèzīlèsū Kē ěrkèzī Zìzhìzhōu, кырг. قىزىلسۇۇ قىرعىز اپتونوم وبلاسى Кызылсуу Кыргыз
  • Эгемендүүлүктү да алды. Бул замандын тарыхы мына ушинтип жазыла берет. Кутман жердин түпкүрүндөгү нур жана берсин. Кызыл - Кыя шаарынын борбордук кочолорунун
  • Кызыл - Бирдик кырг. Кызыл - Бирдик - Кыргыз Республикасынын Чүй облусун Аламүдүн районундагы айыл. Таш - Мойнок айыл округу составына кирет. Калкы - 705 киши
  • Кызыл - Туу кырг. Кызыл - Туу - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Багыш айыл округу составына кирет. Калкы - 1 234 киши. Перепись
  • Кызыл - Кыя кырг. Кызыл - Кыя - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кыз - Көл айыл округу составына кирет. Калкы - 937 киши. Перепись
  • университети. 2002 - жылдан тарта - Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети. Эмгек Кызыл Туу ордени менен сыйланган 1982 - ж. 54 адистиктер боюнча
  • Кызыл - Туу кырг. Кызыл - Туу - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Аксы районундагы айыл. Кызыл - Туу айыл округу составына кирет. Калкы - 6784киши
  • Кызыл - Багыш кырг. Кызыл - Багыш - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Сейпидин - Атабеков айыл округу составына кирет. Калкы
                                     
  • Кызыл - Үнкүр кырг. Кызыл - Үнкүр - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Базар - коргон районундагы айыл. Кызыл - Үнкүр айыл округу составына кирет. Калкы
  • Кызыл - Өзгөруш кырг. Кызыл - Өзгөруш - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Кызыл - Өзгөруш айыл округу составына кирет. Калкы
  • Кызыл - Кыргызстан кырг. Кызыл - Кыргызстан - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Сакалды айыл округу составына кирет. Калкы
  • Кызыл - Кия кырг. Кызыл - Кия - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Бүргөндү айыл округу составына кирет. Калкы - 1 358 киши
  • Кызыл - Дыйкан кырг. Кызыл - Дыйкан - Кыргыз Республикасынын Чүй облусун Жайыл районундагы айыл. Кызыл - Дыйкан айыл округу курамына кирет. Калкы - 1 117
  • Кызыл - Туу кырг. Кызыл - Туу - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Достук айыл округу составына кирет. Калкы - 1 708 киши
  • Кызыл - Капчыгай - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусунун Аксы районундагы айыл. Жерге - Тал айыл аймагынын курамына кирет. Калкы - 1 194 адам 1 561
  • Кызыл - Көл кырг. Кызыл - Көл - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Аксы районундагы айыл. Кара - Суу айыл округу составына кирет. Калкы - 1 008 киши
  • Кызыл - Суу кырг. Кызыл - Суу - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Базар - коргон районундагы айыл. Могол айыл округу составына кирет. Калкы - 690 киши
  • Кызыл - Ураан кырг. Кызыл - Ураан - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Үч - Терек айыл округу составына кирет. Калкы - 2 683
  • Кызыл - Ай кырг. Кызыл - Ай - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Базар - коргон районундагы айыл. Сайдыкум айыл округу составына кирет. Калкы - 4 591
                                     
  • Кызыл - Туу кырг. Кызыл - Туу - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Массы айыл округу составына кирет. Калкы - 2 404 киши.
  • Кызыл - Октябрь кырг. Кызыл - Октябрь - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Базар - коргон районундагы айыл. Кеңеш айыл округу составына кирет Айылда
  • Кызыл - Ата кырг. Кызыл - Ата - Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ала - Бука районундагы айыл. Ак - Там айыл округу составына кирет. Калкы - 2 064 киши
  • Кызыл - Сенгир кырг. Кызыл - Сенгир - Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Кызыл - Октябрь айыл округу составына кирет. Калкы - 10000
  • стр. Бейше Урстанбеков, Тынчтыкбек Чороев. Кыргыз тарыхы Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990
  • Кызыл - Октябрь кырг. Кызыл - Октябрь - Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Кызыл - Октябрь айыл округу составына кирет. Калкы - 3 068
  • Кызыл - Кыштак кырг. Кызыл - Кыштак - Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара - Суу районундагы айыл. Кызыл - Кыштак айыл округу составына кирет. Калкы - 10 816
  • Кызыл - Байрак кырг. Кызыл - Байрак - Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара - Суу районундагы айыл. Кызыл - Кыштак айыл округу составына кирет. Калкы - 1 163

Users also searched:

кызыл кыргыз тарыхы,

...

Encyclopedic dictionary

Translation
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →