Back

★ Хакас-кыргыздар

                                     

★ Хакас-кыргыздар

Хакас-кыргыздар. Хакастардын курамындагы "хыргыс" сөөктөрү эң көрүнүктүү, тектүү уруу катары маалым. Эгерде, хакастарда жалпысынан 1200 фамилия белгилүү болсо, "хыргыс" сөөгү алардын 5%ин түзгөн. 17–18-кылымдарда Хакас-Минуса ойдуңунун калкы негизинен социалдык эки чоң топко бөлүнгөн: кашка сөөктөр катмарына кыргыздар, кара сөөк катмарына кыргыздарга салык төлөгөн көзкаранды уруулар, этностук топтор – кыштымдар кирген.

Нили дарыясынын өрөөнүндө "хыргыс" сөөгүнүн колдоочусу катары эсептелген "Иней тас" деген чулу таштар болгон. Бул уруктун өкүлдөрү жыл сайын, июнь айында бул жерге түлөө өткөрүшүп, сыйынышчу. Уламыштар "Иней тасты" кыргыздардын ташка айланып калган түпкү энеси катары баяндайт. "Хыр хыс" – ак буурул чачы бар кызды аныктайт. "Хыргыс" этноними хакас-тардын ири урууларынын кездешет.

                                     

1. Колдонулган адабият

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003." Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору”" И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети”" Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А. Асанканов”." Ред кеңеш: Ө.Ж. Осмонов төрага Т. Н Өмүрбеков”

                                     
  • Хакас - Минусин ойдуңу - кыргыздар байырлаган тарыхый - этнографиялык аймак. Энесай дарыясынын ортоңку агымындагы өрөөндөр, тоолуу өрөөндөрдүн аталышы. Учурда
  • Хакас - Хыргысдар - азыркы хакас элинин курамындагы хыргыс уруктары сөөктөрү Хакас - Минуса ойдунунда жашаган калк 17 - 18кылымда жогорку кашка жана
  • Хакастар, хягас кыргыз хоорай Россиянын Хакас Республикасынын түпкү калкы. Түрк тилдеринде сүйлөгөн эл, шаманизм жана христиан динин тутушат. Соңку
  • руханий маданиятына байланышкан маселелерге арналган. Албетте, Хакас - Минусин ойдуңу, кыргыздар калтырган маданий катмар, энесайлык кыргыздардын түз урпактары
  • Хыргыс сөөктери Кыргыз бейиттери - кыргыздар калтырган көрүстөн - эстеликтер окумуштуулардын далилдөөлөрүндө Хакас - Минусин ойдуңунун он эки жеринен табылган
  • аймакта 9 - к. чейин эле болушкандыгын чагылдырат. Болжолу, кыргыздар азыркы Туванын аймагынан Хакас - Минусин ойдуңуна уйгурлардын кысымынан улам чегиниши мүмкүн
  • дыйканчылык маданиятынын жогорку формасын өнүктүрө алышкан. Хакас - Минусин ойдуңунда, Тувада кыргыздар калтырган сугат системалары, тегирмендер, эгин талаалары
  • дыйканчылык менен да кесиптенишет. Фуйү кыргыздарынын тили хакас шор, этностук башатынын кыргыздар менен жалпылыгы аныкталып жаткан сарыг югур сары уйгур
  • кыргыздарынын курамынан былтырды формаларында кездешери аныктал - ган. Кыргыздар хакас жана фуюй кыргыздарынын Кытай Эл Республикасы тегинин жакындыгын
  • б. музейлерден, Хакас - Минусин ойдуңунда, Тува аймагында, Тоолуу Алтайда, Монголияда байыркы жана орто кылымдар доорундагы кыргыздар калтырган эстеликтерден
                                     
  • Түрк тилдердин генеалогиялык жиктешүүсүндө уйгур - огуз тобунун хакас бутагында сүйлөшөт. Хакас тобундагы тилдер менен тектеш болгону менен, шорлордун тили
  • өлкө, мамлекет катары, бирде адам жеткис алыскы жер катары сүрөттөлөт. Хакас элинин эпосторунда да К. адам өтө алгыс ашуу, тоо катары кезигет. Географиялык
  • эстеликтери Хакас - Минуса ойдуңунда он эки жерден табылган. Бул эстеликтерди хакастар кыргыз жоокерлеринин бейиттери деп аташат хыргыс сыххан чол кыргыздар чыккан
  • жиктешүүсүндө хакас тилдеринин тобунда сүйлөшөт. Кошуна жашаган кезик, кюэрик урууларынын тилдерине тектеш. Этнографиялык топтун кыргыздар менен этностук
  • Бирюсиндер - хакастардын курамындагы этнографиялык топ. Кыргыз жеринин азыркы Хакас - Минусин ойдуңу алыскы аймактарында, Кузнецк Алатоосу багытында жашашат
  • эстеликтеринде сакталып калган жазуулар б. з. ч. 3 к. - б. з. 10 - 11 - кк. чейин кыргыздар колдонуп келген тил болуп эсептелет. Бирок аталган тил андан мурунку доорлордо
  • бүгүнкү хакас шор, этностук башатынын кыргыздар менен жалпылыгы аныкталып жаткан сарыг югур сары уйгур лобнорлуктар менен жакын турат. Хакас - сагай
  • Арык 2. Бул термин кыргыз тилинде аруу таза маанисин да туюнтат. Хакас тилинде бул термин эки маанини туюнтары маалым: 1. Дарыянын ортолугунда пайда
  • чечмелеп Шотт боюнча Мидичжит Таншудагы Мидичжы шаарына салыштыруу менен Хакас - Минуса ойдуңунда жайгашкан деп эсептеген. Кыргызстан улуттук энциклопедиясы:
  • Астайбек Бутанаев 1946 - жылы 12 - мартта туулган Орусиядагы чыгыш таануучу хакас элинин заманбап тарыхчы окумуштуусу жана педагогу, профессор, тарых илиминин
  • кан, Бөйөнкандан Чаянкан, Чаянкандан Ногойкан Саякбай Каралаев, 1. 27 Хакас мифологиясында Ч. башкы кудай - жаратуучу. Дүйнөлүк эпикалык чыгармалардын
                                     
  • этносу экиге бөлүнүп калган. Натыйжада, кыргыздардын азыркы Монголиядан Хакас - Минусин, Тува, Тоолуу Алтай аймактарында калган бөлүгү Энесай кыргыздары
  • тоолордун кырлары аркылуу өткөн атайын арыктарды чыгарышкан. Бул арыктар Хакас - Минусин ойдуңунда азыркы учурларда да кездешет. Кыргыздардын кошуна жашаган
  • түз урпактары болгон хакас этнографиялык топтору качиндер, сагайлар, бельтирлер, кызылдар тувалар жана алтайлыктардын кыргыздар менен этногенетикалык
  • катары Кыргызстанда байырлайт. Кыргыздар Борбордук жана Ички Азиядагы байыртадан бери маалым түрк эли болуп саналат. Кыргыздар өз негизги атажурту Кыргызстандан
  • түркмөндөрдө жана каракалпактарда арык формаларында кездешет. Этноним хакас тилинде эки маанини туюнтары маалым: Дарыянын ортолугунда пайда болгон арал
  • Руна сымал кыргыз жазмасынын эстеликтери негизинен Энесай чөлкөмүндө Хакас - Минусин ойдуңу, Тува, тоолуу Алтай, Краснояр крайы Таласта, Кочкор өрөөндөрүнөн
  • Кыргыздары 13 18 - кылымда азыркы Хакас - Минуса ойдуңунда жана ага чектеш аймактарда жашаган кыргыз эли. Кыргыздар бул аймакта ички жана тышкы көзкарандысыз
  • келет. Аталган жазуу маданияты болжол менен кыргыздардын негизги бөлүгүнүн Хакас - Минусин, Тува ойдуңуна журт которуусунан соң өнүккөн. 38 тамгадан турган
  • карата Энесайдын жогорку Тува жана Төмөнкү Хакас - Минусин ойдуңу агымдарында жайгашкан кыргыздар саясий бытырандылыкты башынан өткөрүп жатышкан.

Users also searched:

хакас-кыргыздар,

...

Encyclopedic dictionary

Translation
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →