Back

★ Чагатай

                                               

Чымкент

Чымкент, Чымкен - Казакстандын түштүгүндө эң ири шаар. Казакстандагы шаар. Эски доор заманында Чагатай Улусу, Казак Ордосу менен Кокон хандыгында болгон.

                                               

Тараз

Тараз – Түштүк Казакстандагы шаар. Жамбыл областынын административдик борбору. Талас дарыясынын боюнда жайгашкан. Калкы 350.3. Темир жол түйүнү. Эл аралык аэропорту бар. Химиялык, жеңил, тамак-аш, машина куруу, металл иштетүү өнөр жай, курулуш ишканасы иштейт. Шаар 5–16-кылымга таандык. Алгач Византия императору Юстин IIнин 568–69-жылдары түрк каганына жиберген элчиси Земарх тын маалыматында кезигет. 630-жылы келген Сюань-Цзяндын кабарында Тараздын айланасы 8–9 лини түзүп, шаарда ар кайсы өлкөдөн келген көпөстөр жашаган. 751-жылы Зияд ибн-Салих жетектеген арабдардын колу Таразга жакын жерд ...

                                               

Салар тили

Салар тили - саларлардын тили, огуз группасындагы түрк тилдеринин бири. КЭРдин батыш провинцияларынын айрым жерлеринде, негизинен Цинхай провиндиясынын Сюнь-Хуа-Салар аймагына тараган. Диалектилик айырма анча байкалбайт, чыгыш жана батыш өткөөл говордук топко бөлүнөт. С. т. түрк тилинин байыркы огуз тобунун жана салгур уруусунун тилинин структуралык элементтерин сактаган. Огуз тобунун кыпчак элементтери да Herne болгон. Түрк тилдеринин кыпчак тилине тийгизген таасири 14-кылымда аяктаган, анткени саларлар Кытайга жер которгондугуна байланыштуу башка тилдердин таасирине өткөн. 15-17-к-га таа ...

                                               

Арпа-Йазы

Арпа-Йазы - жердин аты, тарыхый топоним. 15-кылымдагы кол жазма эстеликтерде Тимурдун Моголстанга жасаган жортуулдарына байланыштуу эске алынат. Тимурдун тарыхын жазган тарыхчылар Арпа-Йазы Ат-Башыга жакын өрөөн, жайлоо экенин, аны Тимурдун аскерлери бир нече жолу басып өткөнүн белгилешкен. Айрым изилдөөчүлөр Арпа-Йазы эки суунун атын билдирет деген корутундуга келпшкен. Чынында топоним эки башка сууну эмес, бир эле жерди, аймакты билдирет. Аталган эмгектерде да ушундай. Тимурдун аскерлери азыркы Арпа өрөөнүнөн өтүп, андан Фергана тоосун ашып, Жазы суусун бойлоп кеткенп ырас. Бирок буларды ...

Чагатай
                                     

★ Чагатай

Чагатай – Мавераннахр, Жетисуу жана Чыгыш Түркстанды бийлеген моңгол ханы, Чыңгыз хандын экинчи уулу. 1211-жылы Чыңгыз хандын Кытайга жасаган жүрүшүндө аскер тобун башкарган. 1219–21-жылы Орто Азияда согушуп, башка бир туугандары менен бирге Хорезмди басып алган. Чагатай мурас бөлүштүрүүдө атасынын ээлигинин чыгыштагы уйгурлар өлкөсүнөн Бухарага чейин жана батышта Самаркан жерлерин алган. 1226-жылдан Кыргызстандын аймагы Ч-дын бийлиги астында болгон. Диний саясаты жагынан алганда моңголдор эч кимге кысым жасаган эмес. Теңир-Тоо калкы ислам, несториан, бутпарас жана башка диндерди эркин туткан. Бирок алардын оор алык-салыктары, аскердик жортуулдары үчүн адамдардын алынышы, көчмөн түрк-моңгол урууларынын Теңир-Тоого көчүрүлүшү Кыргызстандын мурдагы өнүгүп отурукташкан өрөөндөрүнүн өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнөн ажырашына жана шаар-кыштактардын кыйрашына алып келген.

                                     

1. Адабият

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

                                     
  • Чагатай улусу 1224 1348 мурас бөлүштүрүүдө 1224 Чыңгыз хандын уулу Чагатайга жана анын урпактарына тийген Борбор Азиядагы аймак. Ал аймакка Мавераннахр
  • Чагатай тили جغتای - jaĝatāy же ترکی - Turkī өзб. ﭼﯩﻐﻪتاي, chig atoy tili, чиғатой тили уйг. چاغاتاي تىلى чағатай тили - 19 - кылымдын ортолоруна чейин
  • тили - өзбектердин улуттук тили жана Өзбекстандын мамлекеттик тили. Өзбек түрк тилдердин бир талы. Түрк тилдердин арасында чагатай группасына кирет.
  • Казакстандын түштүгүндө эң ири шаар. Казакстандагы шаар. Эски доор заманында Чагатай Улусу, Казак Ордосу менен Кокон хандыгында болгон. Манас энциклопедиясы Мамлекеттик
  • Эски өзбек тили, чагатай тили - Орто Азия - түрк жазма адабий тил. Ал Чагатай улусунда 15 - кылымдын 2жарымы - 16 - кылымда классикалык тил катары калыптанган
  • Төрө 13 15 - к. Чагатай династиясындагы мансап наамы. Мындай наам Бухара, Хива хандыктарында ханзаада, мурасчы маанисинде колдонулган. Кокон хандыгында
  • Тармаширин 1326 34 - жылы Мавераннахрды бийлеген хан. Чагатай тукумундагы Тува хандын уулу. Ал бир тууган агасы Кебектин бийликти борбордоштуруу саясатын
  • Тоглук - Темир 1348 1363 - ж. Моголстанды бийлеген хан. Чагатай тукумунан чыккан. 16 - кылымдын 70 - жылдарына чейин Борбордук Теңир - Тоону жана Чыгыш Түркстанды
  • Манастын күмбөзү деген ат менен белгилүү. Чындыгында Кянизяк - хатундун чагатай эмири Абуханын кызы күмбозү. Күмбөз Бышкан кыштан салынган, пирамида түрүндөгү
  • дафтардан турат. Алгачкы бөлүгү 1544 45 - ж. жазылып, Моголстан хандарынын Чагатай тукумдарынын таржымалын, б.а. Тоглук - Тимурдан тартып 1347 63 Абд ар - Рашид
  • тарыхынын лекциялары 1 - 2 китептер Шинжаңдагы улуттар тарыхы Чагатай жазуусу жана чагатай жазуусундагы чыгармалар ж.б. Кыргызстан Улуттук энциклопедия:
                                     
  • болгон. Чагатай улусунун ханы Кебектин учурунда 1318 - 26 улустун борбору Алмалыктан Мавераннахрга көчүрүлгөн. 1335жылдан кийин Алмалык кайрадан Чагатай улусунун
  • Чынгыз хандын укум - тукумуна бөлүнгөн айрым аймактар Улус Жучу Улусуу, Чагатай Улусу жана башка аталган. Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия Бишкек 2003.
  • тилдүү элдерде көптүк маанини аныктоочу сөз жасоочу мүчө кыргыз, калмак, чагатай тилдеринде айры куйрук монголчо кулаалы алтай, туваларда сары
  • ээлеген Арык - Бука ушул эле мезгилде Кытайда бийликке келген Хубилай менен Чагатай улусун ээлөө үчүн күрөш баштаган. 1260 - ж. күзүндө Хубилайдан жеңилип, анын
  • тоолоруна, батышы моңгол атынын туягы тийген жерге чейинки жерлер, түштүгү Чагатай улусу м - н чектешкен аймак. Батый хандын Чыгыш Европага жасаган жортуулунан
  • Моңголдордун тиричилигин, каада - салтын жана көчмөн турмушун жактагандар Чагатай улусунун түндүк - чыгышында, негизинен Жети - Сууда орун алышкан. Жергиликтүү
  • хан 1463 64 1508 1487 1508 - жылы Мавераннахрды бийлеген могол ханы. Чагатай тукумунан Юнус хандын тун уулу. Атасындай маданияттуу болгон. Ыр жазган
  • Чагатай улусунун ханы Кебектин учурунда 1318 26 улустун борбору. Алмалыктан Мавераннахрга көчүрүлгөн. 1335 - жылдан кийин Алмалык кайрадан Чагатай улусунун
  • Моголстан фарс. مغولستان чагатай Moğūlistān - 14 - кылымда Чагатай улусунун чыгышында негизделген мусулман түрк - моңгол мамлекет. Ээлеген аймактары
  • Тарих - и Кашгар, Кашкар тарыхы 17 - кылымдын аягында чагатай тилинде жазылган тарыхый чыгарма. Чыгыш Түркстан, Орто Азия чөлкөмдөрү боюнча маанилүү тарыхый
  • жиктешүүсүндө кыпчак бутагында сүйлөшөт. 19 - к. аягына чейин крымчактар өз тилин чагатай тили деп аташканы маалым. Крымчактардын жалпы саны 1, 5 миң чамалуу. Өз
  • ханы 1229 41 Чыңгыз хандын үчүнчү уулу жана мурасчысы. Орто Азияда Чагатай менен бирге Отрарды басып алган. 1224 - жылы жер бөлүштүрүүдө атасынан Батыш
  • менен ишмердүүлүгүнө арналган Россиянын Илимдер Академиясында Чыгыш таануу институтунда бул эмгектин чагатай тилинде жазылган 7 нускасы сакталып турат.
                                     
  • эмгектеринин ичинде Касым хандары жана ханзаадалары жөнүндө изилдөө Чагатай - түрк сөздүгү Крым хандыгынын тарыхы үчүн ИИМдин Москвалык башкы архивинен
  • болгон Хубилайга каршы күрөшкөн. 1269 - ж. Талас суусунун боюнда Үгөдөй жана Чагатай улустарынын бириккен жыйынында хан болуп такка отурган. Хайду хандын өлкөсү
  • кийин анын ордуна бир нече жыл казы, муфтий болуп иштеген. Чыгармаларын чагатай тилинде жазган. Анын сопулук идеяларды чагылткан ырлары жана диний окуусу
  • Азияда өз натыйжасын берди. 1269 - ж. Талас суусунун боюнда Угедей жана Чагатай улустарынын биргелешкен курултайында жаны мамлекет түзүлөт. Анын Каракорумдан
  • таралган. Ал болжол менен 14 - 15 - кылымдарда жашаган деген уламыш бар. Өз аты Чагатай болгон дешет. Ал жашынан эле айлакер, сүйлөсө сөзгө чечен, туш келген адамды
  • устатына арналса, экинчиси Эркебектин атайын сунушу боюнча Исмаил ханды чагатай даңазалоого арналган. Чыгарма Вейс хандын тун уулу Султан Йунус хандын

Users also searched:

чагатай, кыргызстандын саясаты. чагатай,

...

Encyclopedic dictionary

Translation
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →